Çocuğum Yalan mı Söylüyor?

0

“Çocuğun ayakkabı numarası büyüdükçe derdi de artar” demişti bir tanıdığım. Ya da çocuklar küçükken herhangi bir davranışlarından şikâyetçi olsak, daha tecrübeli ebeveynler “daha bunlar ne ki?” bakışı atarlar ama ser verip sır vermezlerdi. “Kimse yoğurdum ekşi” demez misali, ebeveynlerin büyük çoğunluğu çocuklarıyla yaşadıkları sorunları, çaresizliği dışarıya yansıtmak istemiyor. Belki evde bunlarla yeterince boğuştuğu için sıkılıyorlar ve belki de sorunları paylaşmanın onların “yetersiz” olarak damgalamasına neden olacağından korkuyorlar.
Doğrusu ben sorunların ortak akılla daha kolay çözüleceği inancında olanlardanım. Kişisel özellikler elbette fark yaratır, ama sorunlara genel anlamda önerilen çözümlerin ebeveynlere bir bakış açısı sağlayacağı da bir gerçek.
Çocuklar küçükken, aile sınırları içinde yaşadıkları için gelişimlerini takip etmek kolaydı. Ama moda terimlerle, ön ergen ve ergenlik dönemlerinde işler biraz karışıyor. Yeni gençler, fark ettirmeden araziye uyum sağlayıp, ailelerin görüş alanından çıkmaya başlıyorlar. Arkadaş coğrafyasında kendi uygarlıklarını inşa etme telaşına kapılıyorlar. Buraya kadar aslında vahim bir durum yok. Doğanın kuralı bu!
Sıkıntı, gençlerin yeni hayatlarıyla ev arasındaki dengeyi kuramamalarında başlıyor. Kriz anında ise yan yollar devreye giriyor. En kullanışlı olanı ise “yalan”.
Peki, ebeveynler çocuklarının yalan söylediklerini nasıl anlayacaklar? Amerikalı yazar Vanessa Van Edwards, yalan söylemek üzerine yapılan bilimsel araştırmalardan ortaya çıkan sonuçları derleyip anne babalar için kısa bir rehber hazırlamış. İşte kayda değer birkaç nokta;
1-Jestler ve sözcükler birbiriyle örtüşmüyorsa dikkat. Mesela çocuğunuz kızgın olduğunu söylüyor ama yüz ifadesi üzgün ya da normal ise duygularıyla sözcükleri arasında kopukluk var demektir.
2-Yalan söylen bir kişi sıkıntılı olduğu konunun değişmesinden büyük bir rahatlama duyar. Çocuğunuzun yalan söylediğini hissettiğinizde konuyu değiştirin, eğer onda bir rahatlama ve gevşeme gözlemliyorsanız şüpheniz doğru demektir.
3-Anlık ifadeleri iyi gözlemleyin. Yalan sürecinde ailelerin, çocuklarındaki “korku ve beklenmedik durum” için anlık tepkilerini değerlendirmeleri öneriliyor. Şöyle ki;
Şaşkınlık durumunda; kaşlar havaya kalkar eğimlidir. Alında yatay çizgiler oluşur, göz kapakları açıktır. Çene aşağı sarkar ama gerginlik yoktur.
Korku durumunda, kaşlar yine havaya kalkar ama birbirine yakındır. Alnın tam ortasında kısa çizgiler belirir. Göz kapakları açıktır, ancak gözün alt bölümünde gerginlik bellidir. Ağız açık ve dudaklar gergindir.
4-Sözel ipuçları önemli. Yalan söyleyenler genellikle “ gerçeği söylemek gerekirse, sana neden yalan söyleyeyim ya da dürüst olmak gerekirse” türünden söz kümelerine sık başvururlar.
Bir de çocuğunuz sorduğunuz soruya net cevap vermek yerine genel bir yaklaşım sergiliyorsa dikkatli olmak lazım. Yani,” Kopya çekiyor musun?” sorusunun yanıtı “ kopya çekmek yanlıştır” olursa alarm zilleri çalmalı. Tabii, önceden üzerinde düşünülüp, prova edildiği hissedilen cümleler de iyi ipucu kategorisinde değerlendirilmeli.
Yalan söylemek aslında doğal bir davranış. Ama yalan söylemenin getireceği tehlikeleri göz ardı etmemek gerekiyor.

Lütfen Paylaşın...

Yorum Yapın